Բառարան

Աշխարհագրական դիրք- Աշխարհագրական օբյեկտի տարածքային հարաբերությունները երկրի մակերեսի և փոխգործողությամբ դրա հետ կապված այլ օբյեկտների հետ:

Ժողովրդագրական իրավիճակ — Բնակչության իրավիճակը ներառում է ծնելիություն, մահացություն, միգրացիաների և սեռատարիքային կառուծվածքի մեծությունների հարաբերակցությունը և նրանց փոփոխությունների միտումները։

Ժողովրդագրական ճգնաժամ- Իրավիճակ, երբ բնակչության թվի բնական աճ չկա, մահացությունը գերազանցում է ծնելիությանը, առկա է բնակչության նեղացված վերարտադրություն և բնակչության բացարձակ թվի նվազում։

Ժողովրդագրական պայթյուն- Բնակչության թվի կտրուկ աճ  նոր զարգացող երկրներում գաղութային համակարգի փլուզումից հետո ծնելիության մակարդակի պահպանման և մահացության թվի էական կրճատման հետևանքով։

Կյանքի սպասվող միջին տևողություն — Ցուցանիշն  արտահայտում է հավանական այն տարիների թիվը, որն առաջիկայում կարող է ապրել մարդը՝ մահացության առկա մակարդակի պահպանման պայմաններում։

Համախառն ներքին արդյունք (ՀՆԱ) — Պետության տարածքում ստացված ամբողջական եկամտից թողարկված արտադրանքի և մատուցված ծառայությունների միագումար արժեքն է։

Տարածաշրջան (ռեգիոն) — Տարբեր մեծության և տարբեր կարգի շրջաններ են, որոնք առանձնանում են ներքին միասնության, կամ  էլ որևէ երևույթի համասեռության, միատեսակության հիման վրա։

Տնտեսական շրջան — Երկրի մի ամբողջական համալիր մաս, որը մյուսներից տարբերվում է իր մասնագիտացմամբ և տնտեսության համալիր բնույթով։

Տնտեսության տարածքային կառուցվածք – Երկրի  տնտեսական մասնագիտացված մասերի՝ տնտեսական շրջանների կազմն է, հարաբերակցություններն ու փոխադարձ կապերը։

Տնտեսության ճյուղային կառուցվածք — Հասարակական արտադրանքի և ազգային եկամտի ստեղծման գործում տնտեսության ճյուղերի մասնակցության հարաբերակցությունները։

Տրանսպորտային հանգույց- Բնակավայր որում հատվում են տրանսպորտի տարբեր տեսակի 2-ից ավելի գծեր։

Քաղաքաշխարհագրական դիրք — Պետության տարածքային հարաբերությունները միջազգային քաղաքական ուժերի կենտրոնների հետ։

Ուրբանիզացում – Հասարակության մեջ քաղաքների դերի բարձրացման, քաղաքաբնակների բաժնի ավելացման և քաղաքային ապրելակերպի տարածման երևույթ։

Քաղաքային ագլոմերացիա — Քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի կուտակում   մեկ խոշոր քաղաքի կամ մի քանի միմյանց մոտ գտնվող քաղաքների շուրջ, որոնց հետ ունեն բազմաբնույթ սերտ կապեր։

Մեգապոլիս – Քաղաքային ագլոմերացիաների ընդարձակման և միաձուլման արդյունքում ձևավորված ավելի հզոր ու ընդարձակ ուրբանիզացված գոտի։